Please scroll downwards for the English translation

Uit het boek 'KUNST leven' van Frouk Riemersma, Hoofdstuk 11


Hoofdstuk 11 Liefde

Het niveau waar vele standpunten samenkomen tot een punt heet Liefde.
Wanneer je hier bent aangekomen met je kunstwerk, is het beeld zo goed als klaar. Alle innerlijke ruzies/discussies/strijd en onevenwichtige/passievolle drama's, hartstochtelijke en opzwepende dynamiek zijn samengesmolten in een diepe verbinding. In een eenvoudig ZIJN. Het beeld is ondanks zijn materiële imperfectie van een diepe immateriële schoonheid. Je voelt respect en ook weer afstand. Heb ik dat gemaakt? Je mag er niet meer aankomen. Het verkeert in een andere wereld. Een wereld waarin de materie een fragiel evenwicht heeft gevonden tussen het geestelijke, het concept en de materie. Het werk is uit de polaire, natuurlijke wereld gekomen en is ondanks haar gestoldheid een vibrerende verbinding tussen je concept, je denken, je wil en je hart.
 
Door het ervaren van die diepe verbinding, ervaar je ook dat je daar nu niet meer in zit. Dit gemis kan pijn doen. Je verlangt terug naar die vibrerende binnenwereld waar al jouw delen; je denken, voelen en willen samen werkten met hetgeen er buiten je was. Je moet nu tegen wil en dank leren loslaten. Accepteren dat dit intieme, warme proces voorbij is. Je staat weer eenzaam in de kou met je hoofd in de wolken. Niet wetend waar je naar toe gaat, en of je überhaupt ooit weer zo’n diepe ervaring zult beleven. Je staart een beetje confuus om je heen. Alles is mistig en voelt ver weg van jou. Er is nog geen verbinding met iets. Wat een tegenstelling met de diepe verbinding die er daarvoor was.
 
Maar ook deze moedeloosheid is een belangrijk aspect van het proces in je kunstenaarschap. Op het moment dat je hiermee in verbinding komt en dit gevoel diep kunt ervaren, bemerk je dat het te maken heeft met bescheidenheid. Je moet na al het helder weten en enorme focus, weer in een fase komen van het helemaal niet weten. Je helemaal overgeven en je heel klein maken. Alle structuren en gedachten waardoor je het hele universum begreep, vallen weer uiteen. Je bent even helemaal niets meer. En je kunt je ook niet meer vastgrijpen aan je vorige werk, want dat is klaar. Omdat we over dit proces geen controle hebben, ervaren we het over het algemeen als lastig. We zijn ongeduldig en willen graag weer door naar het volgende project. Dat is onze actieve aard. En daar hoef je ook niet tegenin te gaan. Maar het is goed om te beseffen dat doorgaan naar een nieuw project geen vlucht is van het niet-weten, en dat stilte heel vruchtbaar en gezond is.



Afbeelding van Jan Selen

Nu kun je vanuit je Ik tijd maken, je discipline inzetten. Je weet dat je weer van voren af aan begint. Je weet ook dat je binnenwereld zich in de buitenwereld spiegelt. Dat betekent dat je heel oplettend wordt en het eerste het beste thema dat langskomt aanpakt. In het doen ontdek je een nieuwe draad die achteraf altijd een logisch gevolg is van je laatste beeld. Je vervolgt je pad en gaat weer dieper in je donkere woud ofwel je onderbewuste, dan de vorige keer. En je realiseert je dat hoe dieper je in je onderwereld duikt, hoe dieper je in de buitenwereld duikt. Hoe dieper je leert houden van je grootste draken; hoe groter je liefde wordt voor de wereld buiten.
 
Een beeld dat niet door de materie is getranscendeerd blijft sudderen in je ziel. Het wil zichtbaar worden. Het wil dat je je ermee verbindt in de driedimensionale wereld. Het wil groeien in die fascinerende dynamiek van de polairen, zodat het uiteindelijk ook in de heldere lichte stroom van Liefde kan Zijn. De beeldende wereld, ofwel de emoties en denkpatronen vanuit het astrale lichaam, zal net zolang stuwen totdat zij helemaal is omgevormd. Je hele wezen wil tot Liefde worden. In heelheid komen.
En zo zul je op een bepaald moment ervaren dat de periode tussen het ene en andere project; de periode van het niet weten, een zeer dierbare en waardevolle periode wordt. De meest vruchtbare in het geheel. Je hebt die periode net zo Lief als welke andere ook binnen je proces. Tegelijkertijd zal je merken dat al die opeenvolgende processen langzaam in elkaar versmelten.

Hoe eng, truttig of spannend we dit ook vinden; dit is een weg.
Misschien een lange weg, maar wel een haalbare en een gezonde. Niemand hier is jouw goeroe. Dat ben je Zelf. Niemand draagt de verantwoordelijkheid van jouw gedrag. Dat doe je Zelf. Niemand is buiten jou schepper; jij schept zelf in relatie tot de krachten buiten jou. Je herkent daarin ook de ander die ook op weg is. Soms kun je elkaar de hand geven en samen lopen. Wat een prachtige oefening is in het ontwikkelen van de kwaliteit van het hart.
 
Iedereen kan leven in zijn eigen authenticiteit. Met zijn eigen kwaliteiten, systemen, religies, enzovoort. Wetende dat we elkaar ontmoeten in de verschillende beelden die we buiten onszelf neerzetten. Dat is Alles. En tegelijkertijd Niets. De Maya. En dat is mooi. Kunst kan je hier bewust van laten worden en heeft de mogelijkheid in zich om je hieraan te laten wennen en mee te spelen. Spelen met de diepe verbinding en tegelijkertijd de enorme eenzaamheid. Kunst leert je omgaan met het geboren worden van je Ik en tegelijkertijd het gehechte ego te laten sterven, het leert je om bescheiden te zijn. Dan is het fijn om elkaar als broeders en zusters een hand te geven en zonder woorden, zonder grenzen elkaar te verstaan (in een vrije Liefde).



From the book 'A Life by ART' of Frouk Riemersma, Chapter 11

Chapter 11 Love

The level where many viewpoints come together in one single point is called Love. When you have reached that point with your artwork, the image is as good as ready. All inner fights/discussions/battles and unbalanced/passionate drama, emotional and inflamed dynamics, have melted together in a profound connection—in a simple BEING. Despite its material imperfection, the image is of a deeper, immaterial beauty. You feel respect but also distance. Did I create this? You must not touch it anymore. It is in another world—a world where matter is a fragile balance between the spiritual, the concept, and matter. The work has come out of the polared, natural world and it functions, despite its solidified state, as a vibrating connection between your concept, your thinking, your will, and your heart.
 
By experiencing this profound connection, you also experience that you are no longer part of it now. This loss can hurt. You long back for that vibrating inner world where all of your parts—your thinking, feeling, and wanting— worked together with what was outside of you. You must now reluctantly learn to let go. Accept that this intimate, warm process is over. You have been left all alone in the cold again with your head in the clouds. Not knowing where you are going and wether you ever again will go through such a profound experience. A bit confused, you gaze around. Everything is hazy and feels far removed from you. There is no connection to anything yet. What a contrast to that profound connection that was there before.

However, this discouragement is also an important aspect of your artistic process. The moment you are able to connect to this feeling and to deeply experience it, you will notice it has to do with modesty. After all the clear knowing and huge focus, you have to return to a phase of not knowing anything at all. You have to surrender completely and make yourself utterly small. All structures and thoughts that made you understand the entire universe have fallen apart. For a moment, you are absolutely nothing. And you can’t even hold on to your last work, because that is done. Because we don’t have any control over this process, we tend to experience it as hard. We are impatient and would love to move on to the next project. That is our active nature. And there is no need to resist it. But it is good to realise that moving on to a new project is no escape from the not-knowing, and that silence is absolutely fertile and healthy.



Drawing by Jan Selen

Now you can make time from your Self; you can use your discipline. You know that you have to start all over again. You also understand that your inner world is reflected in the external world. That means you become extra alert and seize the first theme that comes along. In the act you discover a new thread that, with hindsight, always turns out to be a logical result of your last image. You continue your path and go deeper into your dark wood—your unconscious—than the last time. And you realise that, the deeper you dive into your underworld, the deeper you dive into the external world. The deeper you learn to love your biggest dragons, the larger your love for the world outside will be.
 
An image that isn’t transcended through matter keeps simmering inside your soul. It wants to become visible. It wants for you to connect to it in the three-dimensional world. It wants to develop inside that fascinating dynamic of the poles, so that it eventually can also Be within the bright and light flow of Love. The world of images, or the emotions and thinking patterns from within the astral body, will keep pushing until it is completely transformed. Your whole being wants to become Love—to come into oneness.
 
And in this way you eventually discover that the period between one and the next project—the period of not knowing—has become a much-loved and valuable period. The most fertile of all. You will love that period as much as any other period within your process. At the same time, you notice that all those successively processes are gradually blending together.

No matter how frightening, dull, or exciting we believe this to be; this is a possible way.
It might be a long way, but it’s an achievable and healthy one. No-one here is your guru. You are. Nobody is responsible for your behaviour. You are. There is no creator outside of you; you yourself create in relation to the forces outside of you. In that, you recognise others who are also on their way. Sometimes you can take each other’s hand and walk together. It is a beautiful exercise to develop the quality of the heart.

Everyone can live in their own authenticity, with their own qualities, systems, religions, and so on, knowing that we will meet each other in the different images that we manifest in the external world. That is All. And Nothing simultaneously. The Maya. And that is wonderful. Art can make you aware of this and carries the ability to make you get used to it and play with it—to play with the profound connection and also the enormous loneliness. Art teaches you to deal with the birth of your Self and to let the attached ego die at the same time. It teaches you to be humble. In these moments, it’s great to reach out and hold hands like brothers and sisters and to, without words, without boundaries, understand each other (in a free Love).